Gürültü Kirliliği


Gürültü Kirliliği


Dünya Sağlık Örgütü (WHO)’nün yaptığı bir araştırmaya göre dünyada hava kirliliğinden sonra sağlık sorunlarına neden olan ikinci etmen gürültü kirliliğidir.

Dünya Sağlık Örgütü (WHO)’nün 2001 raporu, yaklaşık 340 milyon nüfusa sahip Batı Avrupa’da en az 1 milyon insanın gürültüden dolayı sağlığının bozulduğunu gösteriyor. Bu veri  yaklaşık 4.5 milyona yakın olan hava kirliliğinden kaynaklı sağlıklı yaşam kaybı verisinden sonra gelen ikinci sıradaki veridir.

Kulağımıza gelen sesin seviyesini belirtmek için desibel (db) ölçü birimi kullanılır. Normal konuşmadan çıkan sesin gürültü seviyesi 60-70 desibeldir. 65 db üzeri sese seviyeleri tehlikeli olarak kabul edilmektedir.

Desibel ölçütünün logaritmik tabanlı bir ölçü olması nedeniyle gürültü seviyesindeki 10 db’lik bir artış bizim gürültüyü iki kat daha fazla algılamamıza neden olur. Jet uçaklarının çıkardığı gürültü 120 desibele kadar ulaşır.

Ses havada yayılmasına rağmen havayı kirletmez. Toprağı veya suyu da kirletmez. Kötü kokan bir çöp yığını gibi birikmez. Doğada göremediğimiz ancak belli aletlerle ölçebildiğimiz bir iz bırakır. Ancak bu izi oluşturan kaynaklar en az hava, su ve toprak kirliliği kadar canlıların sağlığını tehdit
ediyor.

Gürültünün, insanlar uyku halindeyken bile kan basıncını, stres hormonlarının ve yağ asitlerinin kandaki yoğunluklarını artırdığı biliniyor. Bu unsurlar zamanla damarların tıkanmasına yol açarak kalp krizini tetikleyebiliyor. Kalp krizi gürültüden kaynaklı en ciddi ölüm sebebi olsa da aslında tek
başına en büyük etki uyku bozukluğu yoluyla oluşuyor. İnsanların çoğu ya korkutucu bir sesten ya da istenmeyen aşırı bir sesten dolayı ya uykusuzluk problemi çekmekte ya da uyanmaktadırlar.

Büyük şehirlerde gürültü sorunu vardır: Kentlerde ve yaşam alanları içerisinde 70 - 110 desibel arasında değişen gürültü seviyeleri ölçümlenebilmektedir.

Sesin algılanma eşiği 10 db
Roket fırlatma süreci 180 db
Araba kornası 110 desibel ile rahatsız edici sesler arasına girer
Açık havadaki rock konserlerinde ortalama ses 110 desibeldir.
Yapı çalışmalarında kullanılan buldozerler 120 db,
Paletli kepçeler 110 db
Elektrikli testere 105 db gürültü oluşturur
Ağır kamyon (15 m uzakta) 90 db



Yavuz Yılmaz

KAYNAKLAR:
Biyoloji 9. Sınıflar Ders Kitabı MEB 2016  






Yorumlar