PATATES VE BARIŞ


*
Mütevazi bir bitki dünya barışına nasıl katkı sağladı?
**
Patates tarımının yaygınlaşması tüm dünya genelinde çatışmalar ve savaşları azaltmıştır.
***


Kuraklığa dayanıklı mütevazi bitki patates, farklı yapıdaki topraklarda gelişebilmektedir.16. yüzyılda tüketiminin yaygınlaşması ile birlikte ABD yüzyıllar boyu kızartılmış, buğulanmış veya pişirilmiş olarak tadını çıkarmaya başlamıştır.

1400'lü yıllarda Latin Amerika'dan Avrupa'ya getirildikten sonra keşfedilen mahsul, National Bureau of Economic Research için yapılan araştırmaya göre üretkenliği büyük ölçüde artırdı. Tarım maliyetlerini azaltıp besin değerini iyileştirirken, köylülerden başlayıp egemen sınıflara kadar kazançları yükseltti.

Raporda , bu tarımsal devrimden gelen destek, çatışmalara yol açabilecek ekonomik ve toplumsal baskıların hafifletilmesine yardımcı oldu.

Patates tarımının başlaması ve bunun sonucunda üretkenlik artışı, iki yüzyıl boyunca hem devletler arasında, hem de iç çatışmaları dramatik bir şekilde azaltmıştır " denilmektedir.

500 yıllık bir zaman diliminde 899 savaşta yaşanan 2.477 çatışmayı inceleyen araştırmacılar, iki önemli sonuca varmış durumdalar:

İlki, patates yetiştirilen arazilerin değeriyle bağlantılıdır.

Çalışmaya göre, patates yetiştirilen arazilerin değeri üretkenlikteki gelişmelere bağlı olarak düştü. Nüfuslar, daha az miktarda toprakla kendilerini besleyebilir duruma geldiler.

Çalışma, "Uğruna savaşılan nesnenin değeri düştüğünde çatışmalar azaldı" diyor.

Çoğu zaman daha büyük ve daha kaliteli hasatlara bağlı olarak çiftçilerin gelirlerinde meydana gelen artışlar, devlet için vergi gelirlerini artırarak hükumetin istikrarını arttırdı ve böylece barışın "satın alınmasına" yardımcı oldu.

İklim şokları

Çalışma, bu kaynakların kaybedilmesi riskinin azalması -işçiler ve siyasi liderler için- "köylü isyanları ve iç savaşlarda azalma" yarattığını belirtti.

"Savaş getirileri itibariyle çok pahalı" hale gelmişti.

Analiz, spesifik savaşların veya çatışmaların etkisini ayrıntılı olarak anlatmıyor, ancak incelenenlerin çoğunun günümüzdeki Avusturya, Fransa, Rusya ve Türkiye sınırları üzerinde gerçekleştiğini belirtiyor.

Araştırmacılar, patates , çalışma için seçildi çünkü farklı toprakta yetiştirilebiliyor ve "kuraklık şoklarına" direniyor, diğer sebzeler sıcak veya soğuk koşullarda yetiştirilememektedir.

Makalenin yazarlarından biri olan Murat İyigün, patates ekimi, soğuk veya kurak dönemlerde işe yaradı ve büyüyen populasyonları destekledi demektedir.

Çalışmanın sonuçları, iklim şoku ve bir ülkenin savaşa girişi arasındaki bağlantı hakkında önceki araştırmalarla destek oluşturuyor.

Colorado Üniversitesi profesörü Iyigün, "Ağır kışlar gibi zamanla gözlemlenen iklim şokları, çatışmaların ortaya çıkmasını destekleme eğilimindeydi" dedi. "İnsanlar hayatta kalmak için savaşmak zorunda kaldılar." Bu teoriler çağdaş dünyada geçerli mi sorusunu ise “kısmen” olarak yanıtlamaktadır.

"Patates, çatışma riski olmaksızın kalkınmanın anahtarlarından biri, zira halen büyük ölçüde tarıma bağımlı olan çok fakir devlet bulunuyor. Bu itibarla barış, tarımsal üretimin arzının iyileştirilmesi ve sabitleştirilmesi ile bağlantılıdır."

KAYNAK

https://phys.org/news/2017-12-potatoes-peace-humble-tuber-conflict.html

Yorumlar