Tarihsel olarak canlı çeşitliliğinin kökenine dair iki ana görüş bulunmaktadır:
1- Türler ayrı ayrı yaratılmıştır ve değişmezler.
2- Bugün yaşayan türler daha önceden yaşayan türlerin değişimi ile ortaya çıkmıştır.
Platon
Platon'un felsefesinde en önemli kavram, "form" veya "idea" olan eidos kavramıydı; dünyevi temsilleri tarafından kusurlu bir şekilde taklit edilen aşkın bir ideal form. Örneğin, gerçek eşkenar üçgenin gerçekliği - "özü" - çizdiğimiz veya inşa ettiğimiz üçgenler tarafından ancak kusurlu bir şekilde yakalanır. Benzer şekilde, atların (veya herhangi bir başka türün) değişmez bir özü vardır, ancak her bir atın kusurları vardır. Bu özcülük felsefesinde varyasyon tesadüfi bir kusurdur.
Gazali
Özellikle İslam dünyasından düşünürler çeşitliliğe “hikmet” penceresinden yaklaşmıştır. Hikmetin en doğru ve en uygunu yapma eylemi olduğu ve bu niteliğin de ancak Tanrıyı işaret ettiği iddia edilir.
Linnaeus
On sekizinci yüzyıla kadar doğa biliminin rolü, Tanrı'nın bilgeliğini takdir edebilmemiz için yaratılış planını kataloglamak ve ortaya koymaktı. Modern sınıflandırmanın çerçevesini Systemn Naturae (1735) adlı eserinde kuran Carolus Linnaeus (1707-1778), yaratılışın düzenini keşfetme umuduyla yaptığı kapsamlı bitki ve hayvan sınıflandırmasıyla dünya çapında ün kazandı. Linnaeus, "ilişkili" türleri cinslere, "ilişkili" cinsleri takımlara vb. sınıflandırdı. Ona göre, "ilişkililik", Yaratıcının tasarımındaki yakınlığı ifade ediyordu.
Buffon
Bu konuda ilk bilimsel yaklaşımlar (doğanın gene doğa ile açıklanması) başlıklar halinde de olsa Buffon’un 36 ciltlik eserinde ortaya çıkmıştır.
Hilarie
Lamarck
Yine bir Fransız doğa bilimci olan Lamarck 1809 yılında yayımlanan Philosophie Zoologique
adlı eserinde;
İnsan da dahil olmak üzere bütün türler başka türlerden türemiştir.
Organik alem doğa yasaları ile açıklanabilir (Organikler doğaüstü ya da mucize olmayabilir).
Lamarck’ı evrim görüşüne iten unsur nedir?
Evrim görüşünün farklı türlerin birbirine benzerlikleri nedeniyle ateşlendiği düşünülür ancak ve esasında durum tam olarak böyle değildir.
Bugün ve artık gerçeklik olarak kabul edilen bu yaklaşım tür altı kategoriler ‘alttür (subspecies), varyete (variety) ve form (forma)’ arasında yeşermiş ve vücut bulmaya başlamıştır.
Tür altı kategorilerin varlığı, olağanüstü çeşitliliği ve bu kategorileri ayırmayı zorlaştıran sürekliliği türlerin değişmez olduğu düşüncesinin yıkılmasına neden olmuştur.
Hartebeest (Afrika yaban antilobu) alt türleri.
Lamarck tür altı çeşitliliğin 3 nedenle ortaya çıktığını söylemektedir:
1- Dış dünyanın doğrudan etkisi (Fiziksel, kimyasal etkiler).
2- Çaprazlama (Farklı eşeylerin işbirliği)
3- Kullanma kullanmama ( Alışkanlık veya olumlu uyum).
Not: Lamarck sadece bir özelliğin veya tür içi bir yapının nasıl ortaya çıktığı ile değil türlerin başka türlere evrildiğine de inanmaktadır.
Kaynaklar
Charles Darwin (Jeolog) Türlerin Kökeni
Ernst Mayer. Evrim Nedir
https://www.zmescience.com/science/biology/difference-species-subspecies/
Yorumlar
Yorum Gönder